Po co Krakowowi kosmos?

Kosmos to nie tylko rakiety i spektakularne starty. To technologie, które już dziś pracują na rzecz miasta. Działają na krakowskich ulicach, w naszych smartfonach i w systemach wspierających transport, środowisko czy planowanie przestrzenne – często nawet nie zdajemy sobie z tego sprawy.

Najprostszy przykład to nawigacja satelitarna. Dzięki niej bez problemu trafiamy pod wskazany adres, a komunikacja miejska, firmy kurierskie czy dostawcy jedzenia mogą działać sprawniej. Ale satelity to nie tylko mapy w smartfonie. To także dane, które pomagają zarządzać miastem i szybciej reagować w sytuacjach kryzysowych.

Z orbity można monitorować suszę, podtopienia czy pożary, obserwować zmiany w zieleni miejskiej i rozwój zabudowy. W praktyce oznacza to lepsze planowanie – od gospodarki wodnej, przez utrzymanie parków i skwerów, po wsparcie działań służb ratunkowych. Z kosmosu pochodzą również dane meteorologiczne, które poprawiają prognozy pogody i pomagają ostrzegać przed gwałtownymi burzami, falami upałów czy intensywnymi opadami.

Technologie kosmiczne to także łączność. Gdy zawodzi infrastruktura naziemna albo brakuje stabilnego zasięgu, komunikacja satelitarna może stanowić zapasowe wsparcie, szczególnie w sytuacjach kryzysowych. To rozwiązania, których często nie widać, ale które zwiększają odporność miasta.

W Krakowie kosmos przestaje być jedynie ciekawostką, a staje się realnym kierunkiem rozwoju miasta. To konkretne technologie i projekty, które znajdują praktyczne zastosowanie w gospodarce i przestrzeni miejskiej. Jedną z instytucji, która od lat konsekwentnie buduje ten sektor, jest Krakowski Park Technologiczny.

KPT działa m.in. w sieci brokerów technologicznych ESA Technology Broker. W praktyce oznacza to łączenie świata technologii kosmicznych z „ziemskimi” potrzebami firm i instytucji. Głównym celem działań Brokerów Technologicznych ESA jest pomoc w rozwiązywaniu wyzwań przemysłowych przy użyciu innowacyjnych technologii kosmicznych. Park pomaga identyfikować konkretne wyzwania, kojarzyć partnerów oraz wspierać firmy w pozyskiwaniu grantów Europejskiej Agencji Kosmicznej. To właśnie w takim modelu technologie tworzone z myślą o orbicie mogą znaleźć zastosowanie w miejskich usługach, przemyśle czy systemach zarządzania.

Więcej o działaniach KPT: www.kpt.krakow.pl/branza-kosmiczna/

Rozwój sektora nie zaczyna się jednak od wielkich inwestycji, ale od pomysłów i ludzi. KPT organizuje w Krakowie hackathony, podczas których zespoły pracują nad rozwiązaniami wykorzystującymi dane satelitarne i nawigacyjne. Nie chodzi o to, by w weekend stworzyć gotowy system dla magistratu. Chodzi o pokazanie, że dane z obserwacji Ziemi czy systemów GNSS można przełożyć na praktyczne usługi: lepszą analizę ruchu, monitoring środowiska, planowanie przestrzenne czy wsparcie zarządzania kryzysowego.

Gdy pomysł ma potencjał, kolejnym krokiem są programy akceleracyjne. W ich ramach młode firmy otrzymują wsparcie ekspertów, dostęp do finansowania i możliwość testowania swoich rozwiązań w realnych warunkach. To ważne, bo bez pilotaży i partnerów wdrożeniowych nawet najlepsza technologia zostaje na papierze.

Kolejnym krokiem jest podpisany list intencyjny między Miastem Kraków a Krakowskim Parkiem Technologicznym. Dokument zakłada bliższą współpracę przy budowie silnego i lepiej skoordynowanego środowiska związanego z technologiami kosmicznymi.

Miasto i KPT deklarują wspólne działania promujące Kraków jako ośrodek inicjatyw „space”, a także wsparcie projektów realizowanych we współpracy z ESA. W planach są działania informacyjne pokazujące, kto w Krakowie rozwija technologie kosmiczne, upowszechnianie dobrych praktyk współpracy nauki, biznesu i administracji oraz wzmacnianie inkubacji startupów z tej branży.

Samorząd zapowiada aktywne włączenie się w rozwój sektora w ramach swoich kompetencji, wskazując KPT jako jednego z kluczowych partnerów w tym obszarze.

Rozwój sektora kosmicznego nie jest celem samym w sobie. Stawką są konkretne efekty: lepsze dane do podejmowania decyzji, bardziej odporna infrastruktura, sprawniejsze zarządzanie mobilnością czy skuteczniejszy monitoring środowiska.

Wspólne działania miasta i KPT mają przyciągać innowacyjne firmy, tworzyć miejsca pracy w sektorach wysokich technologii i wzmacniać współpracę krakowskich uczelni z biznesem. W dłuższej perspektywie to także budowanie konkurencyjności regionu w skali europejskiej.

Kraków konsekwentnie buduje pozycję miejsca, w którym technologie przyszłości rozwijają się lokalnie. Nie dla samego prestiżu, ale z myślą o realnych potrzebach mieszkańców i gospodarki. Kosmos przestaje być odległą wizją. Coraz częściej to po prostu narzędzie, które pomaga miastu działać lepiej.

Dzięki konsekwentnemu rozwijaniu ekosystemu kosmicznego, opartego na potencjale naukowym, technologicznym i silnym zapleczu biznesowym, Kraków może dziś szczycić się mianem Space City [www.zablociespace.pl]. Współpraca z Krakowskim Parkiem Technologicznym wzmacnia ten kierunek, tworząc warunki dla projektów space tech i wydarzeń branżowych.

Miasto dysponuje wyjątkową bazą akademicką: 18 uczelni wyższych , 137 tys. studentów, w tym 9,6 tys. z zagranicy i ponad 6 tys. absolwentów kierunków technicznych rocznie – to jedno z najsilniejszych zapleczy kadrowych dla sektora. W Krakowie działa pierwszy w Polsce Wydział Technologii Kosmicznych (AGH), a kluczowe projekty naukowe obejmują m.in. misję HYADES, program Planetary Lab UJ, ultraminiaturowy satelita HYPE typu PocketQube, prestiżowe zawody European Rover Challenge, a także technologie rakietowe, systemy suborbitalne i rozwiązania ICT rozwijane na Politechnice Krakowskiej.

Ekosystem uzupełniają firmy budujące globalną pozycję miasta, m.in. Honeywell, Creotech, SATIM, Liftero, Orbify i Eycore, a także unikatowa infrastruktura badawcza: Cyfronet, Gaia AI Factory, Synchrotron SOLARIS oraz Analog Astronaut Training Center, jeden z dwóch habitatów tego typu w Polsce. Istotną rolę pełni też Europejska Fundacja Kosmiczna – organizator ERC i inicjator wielu projektów edukacyjnych.

Kraków realnie kształtuje przyszłość technologii kosmicznych – od robotyki i AI po systemy satelitarne – umacniając pozycję jednego z kluczowych ośrodków innowacji kosmicznych w Europie.